Orawski granicznik z 1920 r.

Słup graniczny, który od 1920 r. wyznaczał zasięg polskiego państwa, przetrwał w Chyżnem jako historyczna pamiątka.
Słup graniczny ustawiony obok kościoła w Chyżnem wraz z objaśnieniem sprzed kilku lat i nową tabliczką informacyjną. Fot. J. Świdroń

Gdy Polska wybijała się na niepodległość w 1918 r., padały słupy graniczne wbite w ziemie zamieszkiwane przez Polaków. Naród odzyskał podmiotowość, ale wytyczenie nowych granic trwało jeszcze przez kilka. Na południowych Kresach rozgraniczenie nastąpiło w 1920 r. po odwołaniu plebiscytu i ogłoszeniu decyzji Rady Ambasadorów.

W pasie granicznym z Czechosłowacją, który liczył 984 km postawiono 33 słupy początkowe, 1305 słupy główne i 11 235 słupy pośrednie. Ich instalowanie w górzystym terenie stanowiło niełatwe zadanie. Słupy główne, do których zalicza się ten z Chyżnego dzieliły tzw. sekcje na mniejsze odcinki. Wykonywano je z bloków kamiennych o wysokości 75 cm i bokach 25×25 cm. Na przeciwległych bokach każdego znaku wykuto literowy symbol graniczących państw – P dla Polski i ČS dla Czechosłowacji. Na słupie z Chyżnego widać również datę 1920, która odnosi się do roku ustalenia granicy.

Na współczesnej tabliczce informacyjnej, którą obiekt został opatrzony przeczytać można o jego pochodzeniu z zachodniej części wsi, gdzie stał zapewne do 1939 r. Podczas II wojny światowej nie mógł już pełnić swojej roli, gdy ziemie polskie zostały podzielone przez Niemcy i Związek Sowiecki, a część Orawy należąca do II RP znalazła się pod okupacją Pierwszej Republiki Słowackiej. Po wojnie służył jako element nagrobka żołnierzy sowieckich, poległych w czasie walk toczonych z Niemcami w rejonie Orawy w ostatnim roku wojny. Po latach historyczny artefakt trafił w otoczenie kościoła parafialnego w Chyżnem.

Obiektowi poświęcone zostało nagranie zrealizowane przez telewizję internetową Orawa.tv z udziałem Jana Świdronia, mieszkańca Chyżnego i regionalisty.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *