Przesłanie orawskiego dziakana

Co miał do powiedzenia swoim wiernym ksiądz na przedwojennej Orawie? Rzadką okazję do poznania odpowiedzi na to pytanie stanowi zapis homilii jakie na okres adwentu i Bożego Narodzenia spisał niegdyś ks. Jan Góralik, orawski dziekan, zamordowany przez Niemców w obozie koncentracyjnym w Dachau.

Do dnia dzisiejszego obok notatek z czasów studiów zachował się jego zeszyt z zapisem dziewięciu kazań i treścią adoracji Najświętszego Sakramentu przygotowanych na okres adwentowo – noworoczny, począwszy od dnia wspomnienia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – czyli 8 grudnia, po ostatnią niedzielę okresu Bożego Narodzenia. Wśród homilii nie pojawia się żadna data wskazująca na rok ich powstania, natomiast dzięki dedukcji opartej na porównaniu ich przeznaczenia na konkretne niedziele z wypadkową okresów liturgicznych można zawęzić prawdopodobieństwo ich powstania do kilku lat spośród trzech dekad kapłaństwa ks. Góralika. Dodatkowo analiza stylu pisma, które jest daleko różne od kaligrafii młodego seminarzysty wskazująca na powstanie rękopisu w dojrzałym okresie życia, pozwala nam datować powstanie rękopisu na lata trzydzieste dwudziestego wieku. Przy tym założeniu z odniesieniem do wcześniejszej metody dedukcji z dużym prawdopodobieństwem można zaproponować jego powstanie na okresy świąteczne między 1933 a 1935 r.

Jednak daleko istotniejsza jest treść homilii, z których lektury wyłania się tradycyjne nauczanie Kościoła Katolickiego, bogate w odwołania do postaci starotestamentowych, z tradycyjnym stanowiskiem wobec kwestii moralności i obyczajowości. Jako kaznodzieja, ks. Góralik często czynił odniesienia do „rzeczy ostatecznych”. Poruszał zagadnienia życia społecznego, funkcjonowania rodziny, które nie straciły na aktualności. Cechą charakterystyczną jego stylu, obok dużej ilości form archaicznych, jest stosowanie obrazowania. Zabieg ten służy ułatwieniu odbioru treści biblijnych prostemu ludowi. Na tej zasadzie funkcja jaką pełnił Poncjusz Piłat (nazywany dialektycznie Ponckim Piłatem) przyrównywana jest do urzędu starosty, Świątynia Jerozolimska do kościoła, a żydowskie święto Paschy do okresu Wielkanocnego.






Kolejne publikacje serii na profilu Ks. Jan Góralik:
– Kazanie na n. Starozapustną – 9.02
– Homilia na ostatnią niedzielę po świętach – 2.02

Prezentowany materiał pochodzi z książki “Ks. Jan Góralik – Kapłan, Społecznik, Męczennik” (2016)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *