Polskie nazwy orawskich miejscowości na Słowacji

Są położone tuż za polską granicą, a dzieje niektórych z nich osadzone są w historii Polski. Zdawać by się mogło, że nazewnictwo miejscowości po słowackiej stronie Orawy nie powinno sprawiać kłopotów. A jednak bywa z tym różnie… Często właśnie językowe podobieństwo nastręcza pewnych problemów.

Bogactwo polskiego słownictwa, w tym m.in. nazewnictwo geograficzne, stanowi element niematerialnego narodowego dziedzictwa. Szereg polskich nazw geograficznych odnoszących się do różnych zakątków świata, świadczy o historycznym powiązaniu z danym obszarem.

Publikowanie wykazów nazw geograficznych ma na celu ujednolicenie nazewnictwa geograficznego używanego w relacjach oficjalnych, a także publikacjach, podręcznikach, prasie i innych środkach przekazu.

Choć dopiero w drugiej połowie XX w. polskie nazewnictwo geograficzne doczekało się opracowania i standaryzacji, to już wcześniej stosowano je w rozmaitych opracowaniach, publikacjach encyklopedycznych, na mapach i w atlasach. Poszczególne nazwy miewały wielowiekową tradycję bądź na pewnym etapie były polszczone przez autorów, będących prekursorami pewnych zagadnień.

W 1951 roku przy Polskim Towarzystwie Geograficznym została powołana Komisja Nazw Geograficznych, która podjęła szeroko zakrojone prace, mające na celu ujednolicenie stosowanych w Polsce nazw geograficznych świata oraz przygotowanie wykazu nazw uznanych za poprawne i zalecanych do używania – zarówno nazw spolszczonych, jak i nazw oryginalnych.

W ciągu kilkudziesięciu lat od czasu powołania pierwszej Komisji zmieniały się zasady, którymi kierowano się przy ustalaniu zalecanego nazewnictwa. Komisja stara się nie usuwać tych nazw, które w polskim języku są utrwalone i które stanowią część naszego dziedzictwa kulturowego. Jednak niektóre z takich nazw nie są przez Komisję zalecane. Z drugiej strony zestandaryzowane zostały nazwy mniejszych obiektów geograficznych z obszarów historycznie związanych z Polską. Chodzi więc z jednej strony o to, aby chronić te polskie nazwy, które na ochronę zasługują, a z drugiej strony pozbywać się tych, które wprowadzono pochopnie lub które wyszły z użycia.

Wykaz niżej częściowo przytoczony, odnosi się do obiektów, dla których zalecane są polskie nazwy geograficzne.

Obowiązujące polskie nazwy geograficzne miejscowości orawskich na Słowacji (po kresce zapis w j. słowackim):

Babin — Babín
Benedyków — Beňadovo
Bobrów — Bobrov
Brzeza — Breza
Brzozowica — Brezovica
Czymchowa — Čimhová
Głodówka (dawniej również Głodówka Orawska)— Hladovka
Habówka — Habovka
Hrusztyn — Hruštín
Jasienica Orawska — Oravská Jasenica
Kruszetnica — Krušetnica
Lesek — Liesek

Łokcza — Lokca
Łomna — Lomná
Mutne — Mútne
Namiestów — Námestovo
Niżna — Nižná
Nowoć — Novoť
Orawice — Oravice
Orawska Leśna (dawniej Herducka) — Oravská Lesná (dawniej Erdutka)
Orawska Półgóra — Oravská Polhora
Orawski Biały Potok — Oravský Biely Potok
Orawskie Wesele (dawniej również Wesołe, Wesele) — Oravské Veselé
Rabcza — Rabča
Rabczyca — Rabčice
Sihelne — Sihelné
Sucha Góra lub Sucha Góra Orawska — Suchá Hora
Szczepanów nad Orawą — Štefanov nad Oravou
Tapeszowo — Ťapešovo

Trzciana — Trstená
Twardoszyn — Tvrdošín
Wasylów — Vasiľov
Wawreczka — Vavrečka
Witanowa — Vitanová
Zabiedowo — Zábiedovo

Zakamienny Klin — Zákamenné
Zamki Orawskie lub Orawskie Podzamcze — Oravský Podzámok
Zuberzec — Zuberec
Żubrohława — Zubrohlava

Zgodnie z § 3 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie trybu i zakresu działania Państwowej Rady Geodezyjnej i Kartograficznej i Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasad wynagradzania ich członków (Dz. U. z 2000 r. nr 26 poz. 316 oraz z 2009 r. nr 107 poz. 897) urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata publikowany jest w celu stosowania przez podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wedle norm języka polskiego stosowanie pisowni Námestovo, Suchá Hora, Oravská Polhora, Trstená zamiast Namiestów, Sucha Góra, Orawska Półgóra, Trzciana, jest równie błędne jak zapis Paris, Madrid, Roma zamiast Paryż, Madryt, Rzym. Inaczej niż w przypadku niektórych nazwisk, nie ma zwyczaju stosowania pisowni wariantywnej. Również odmiana nazw geograficznych spolszczonych opiera się na tych samych zasadach co odmiana rzeczowników pospolitych oraz rodzimych nazw własnych.

Swoje polskie nazwy miały również miejscowości zalane wodami Jeziora Orawskiego (słow. Oravská priehrada):
HamryOravské Hámre
ŁawkówĽavkov
SłanicaSlanica
Ujście nad OrawąÚstie nad Oravou (obecnie słow. Ústie nad Priehradou nie ma oficjalnego tłumaczenia na j. polski)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *