Orawscy Bojownicy Niepodległości

Pamiętać i upamiętniać, a gdy trzeba, przywracać pamięć tych, których działalność, służba i poświęcenie sprzed stu lat, przyczyniły się do odbudowy państwowości polskiej i zjednoczenia z ojczyzną części Górnej Orawy zamieszkałej przez polskich górali.

Począwszy od budzicieli polskiego ducha jeszcze sprzed pierwszej wojny światowej, poprzez żołnierzy z frontów światowego konfliktu i późniejszych polskich formacji, a w końcu działaczy plebiscytowych – mieszkańców Orawy, którzy bezpośrednio pracowali na rzecz niepodległej Polski były setki. Kobiety i mężczyźni, młodzież, dorośli i staruszkowie, rolnicy, przedstawiciele lokalnej elity i duchowieństwa – wszyscy oni połączyli swoje siły, by dalsze życie wieść wśród rodaków, w wolnym i sprawiedliwie urządzonym kraju.

Najbardziej zasłużeni doczekali się uhonorowania Krzyżami i Medalami Niepodległości. W wielu wypadkach tylko dzięki temu odznaczeniu dziś możemy przywołać ich z imienia i nazwiska. Pracując nad poszerzeniem wiedzy o każdym z nich, zachęcamy do poszukiwania w tym gronie swoich przodków, dzielenia się rodzinnymi wspomnieniami i pamiątkami. Zwieńczeniem projektu będzie wydanie publikacji o orawskich “Bojownikach Niepodległości”, jak tytułowano odznaczonych.

Alfabetyczny spis mieszkańców Orawy odznaczonych Krzyżami i Medalami Niepodległości

B
Babiński Michał
Bałek Antoni
Barnaś Jan
Biszczak Franciszek
Borowy Piotr
Brzezowicki-Dziurczak Ferdynand
Brzezowicki-Dziurczak Ignacy
Buławski Antoni
Ks. Buroń Józef

C
Caja Ignacy
Caja Karol
Caja Karol
Chowaniec Jan
Chowańczak Jan
Ciscoń Karol

D
Dziubek Andrzej
Dziubek Antoni
Dziubek Jan
Dziubek Józef
Dziubek Wendelin

F
Faculak Andrzej
Fiedor Jan
Fitak Ignacy

G
Gwiżdż Ignacy

H
Hosaniak Alojzy
Hurkot Stefan

J
Ks. Jabłoński Marcin
Jabłoński Wendelin
Jagódka Franciszek
Jagódka Wincenty
Jędruś Wiktor
Joniak Jan

K
Kapuściak Wendelin
Kasprzak Józef
Kastyak Albin Andrzej
Kastyak Rudolf
Kąś Jan (młodszy)
Kobylak Jan (młodszy)
Kobylak Jan (starszy)
Kobylak Paulina
Kowalczyk Józef
Krupa Ignacy
Krupa Jan
Kubacki Franciszek
Kuczkowicz Michał

L
Lach Ignacy
Ledworuch Karol
Lichosyt Karol
Lorencowicz Wojciech

Ł
Łaś Karol

M
Machaj Augstyn
Machaj Ignacy
Machaj Jan
Machaj Józef
Machaj Karol
Machaj Stefan (młodszy)
Machaj Stefan (starszy)
Machay Eugeniusz
ks. Machay Ferdynand
ks. Machay Karol
Machay-Mikowa Józefa
Maciura Maria
Mgerczak Paweł
Migdałowa Maria
ks. Maślak Jan
Mika Emil
Miśkowiec Maria
Mosur Ferdynand
Możdżeń Józef

N
Naciasta Franciszek
Naciasta Jan
Naupauer Jan

O
Olesiak Franciszek
Omylak Józef

P
Pakos Jan
Paś Antoni
Pawlak Jan
Piekarczyk Eugeniusz
Piekarczyk Jan (młodszy)
Piekarczyk Jan (senior)
Piekarczyk Maria
Pieróg Antoni
Pieróg Florian
Pieróg Jan

R
Rafacz Ignacy
Rafacz Jan
Ratułowska Rozalia
Ratułowski Karol
Ryś Antoni

S
Sandrzyk Ignacy
Sandrzyk Jan
Sandrzyk-Kubik Józefina
Sarek Maria
Siarka Paweł
ks. Sikora Antoni
ks. Sikora Eugeniusz
Sikora Jan
Simrak Antoni
Smutek Wendelin
Sperlak Karol
Suwada Ignacy
Szymala Jan

T
Tomala Karol
Tylczak Jan

U
ks. Urway Franciszek

W
Wierczek Eugeniusz
Wierczek Gizela

Z
Zborek Franciszek
Zgama Józef
Zgama Weronika
Zubrzycka Cecylia
Zubrzycki Ignacy
Zubrzycki Karol

ZOBACZ TAKŻE: Spiscy Bojownicy Niepodległości

 

Obok ponad setki mieszkańców Orawy uhonorowanych Krzyżami i Medalami Niepodległości pozostał szereg również zasłużonych dla sprawy polskiej osób, które z różnych przyczyn nie otrzymały podobnego odznaczenia. Są to ci, co do których procedura ubiegania się o odznaczenie nie została skutecznie sfinalizowana lub w ogóle jej nie podjęto.

 

Osoby, których wnioski o odznaczenie zostały odrzucone z końcem 1936 r. (ze względu na zaplanowane zakończenie nadawania odznaczeń), a następnie pozostawione bez odwołania, które we wszystkich innych przypadkach skutkowało pozytywnym rozpatrzeniem wniosku:

Brzezowicki-Dziurczak Jan, ur. 19 grudnia 1867 r. w Zubrzycy Górnej
Bugajski Ignacy, ur. 20 sierpnia 1895 r. w Jabłonce
Buk Jan, ur. 27 października 1900 r. w Piekielniku
Czyszczoń Karol, ur. 6 sierpnia 1892 r. w Jabłonce
Dziubek Alojzy, ur. 6 sierpnia 1892 r. w Jabłonce
Gałuszka Józef, ur. 18 kwietnia 1893 r. w Piekielniku, zm. 1 maja 1935 r.
Halica Józef, ur. 2 lutego 1899 r. w Piekielniku
Kąś vel. Konsz Jan “Andrzejów” (starszy), ur. 25 września 1894 r. w Piekielniku
Kobylak Jan, ur. 8 maja 1862 r. w Chyżnem
Krupa Ignacy, ur. 15 kwietnia 1892 r. w Piekielniku
Kukuc Wojciech, ur. 10 grudnia 1895 r. w Piekielniku
Lipowski Ignacy ur. 22 września 1897 r. w Jabłonce
Łaciak Karol, ur. 7 sierpnia 1885 r. w Chyżnem
Łysiak Ignacy, ur. 25 listopada 1899 r. w Jabłonce
Łysiak Jan, ur. 1 stycznia 1872 r. w Chyżnem
Małysowa Joanna z Buroniów, ur. 15 września 1900 r. w Piekielniku
Miśkowiec Jan, zamieszkały w Piekielniku
Serwiński Józef, ur. 12 marca 1896 r. w Jabłonce
Siarka Wendelin, ur. 1 lutego 1897 r. w Podsarniu
Stasiak Jan, ur. 10 lutego 1893 r. w Jabłonce
Stasiak Józef, ur. 6 sierpnia 1897 r. w Podszklu
Zając Wilhelm, ur. 18 kwietnia 1880 r. w Lipnicy Wielkiej
Zborek Ignacy, ur. 23 lipca 1896 r. w Jabłonce
Ziółko Jan, ur. 12 lutego 1901 r. w Piekielniku
Żurek Ignacy, ur. 20 maja 1896 r. w Jabłonce

 

Osoby, których wioski nie zostały rozpatrzone ze względu na datę wpływu po 31 grudnia 1937 r.:

Kapuściak Jan, ur. 1885 r. w Podszklu
Kąś Jan, ur. 1898 r. w Piekielniku
Lichosyt Florian, ur. 16 lutego 1882 r. w Jabłonce
Rafacz Jan, ur. 2 czerwca 1898 r. w Orawce

 

Osoby, których wnioski w 1939 r. decyzją Rady Ministrów zostały przeniesione na odznaczenia cywilne:

Bonk Stefan, ur. w Głodówce Orawskiej
Chowańczak Ignacy, ur. 20 czerwca 1908 r. w Głodówce Orawskiej
Chowańczak Stefan ps. “Jędrzej”, ur. 18 września 1914 r. w Głodówce Orawskiej
Gałuszka Maciej, ur. 15 grudnia 1903 r. w Suchej Górze Orawskiej
Hurkot Andrzej, ur. 29 listopada 1911 r. w Głodówce Orawskiej
Hurkot Maciej, ur. 1 grudnia 1914 r. w Głodówce Orawskiej
Hurkot Anna (z domu ?), ur. 15 sierpnia 1914 r. w Głodówce Orawskiej
Krzysiak Maria, ur. 24 czerwca 1891 r. w Jabłonce (wcześniej wniosek o odznaczenie odrzucony z końcem 1936 r.)

 

Napływowi mieszkańcy Orawy, których wnioski nie zostały uwzględnione:

Bernadzik Jan, ur. w Morawskiej Ostrawie, od 1937 r. komendant posterunku Policji Państwowej w Jabłonce
Matuszkiewicz Teofil, ur. 10 kwietnia 1898 r. w Babkowicach, funkcjonariusz Straży Granicznej na Orawie

 

Orawscy żołnierze Kompanii Spisko-Orawskiej, dla których nie złożono wniosków o odznaczenie (nie wnioskowali lub nie zachowała się dokumentacja):

Basisty Józef z Piekielnika
Buroń Jan z Piekielnika
Dworczak Jan z Jabłonki
Giondła Jan z Jabłonki
Harkabuz Wendelin z Podsarnia
Kozak Jan ze Stanic
Koziana Karol z Podsarnia
Lenart Józef z Piekielnika
Lisiak (Lizak?) Ignacy z Jabłonki
Łowiś Józef z Podszkla
Maliczek August z Jabłonki
Maliczek Ignacy z Jabłonki
Mudral Ignacy z Jabłonki
Panciak Rudolf z Podsarnia
Rafacz Karol z Podwilka
Okramus Jan z Piekielnika
Sandrzyk Jan (Andrzejów) z Jabłonki
Sandrzyk Stefan z Jabłonki
Sarniak Jan z Podsarnia
Stasiak Franciszek z Podsarnia
Siarka Józef z Podsarnia
Szczerba Jan z Piekielnika
Śmiech Jan z Piekielnika
Trojaniak Józef z Piekielnika
Tylczak Jan z Piekielnika
Wójt Jan z Jabłonki
Zborek Józef z Piekielnika
Zubrzycki Serafin z Jabłonki

 

_________________

Jeżeli posiadasz dodatkowe informacje nt. w.w. osób lub innych zasłużonych dla odzyskania przez Polskę niepodległości i zjednoczenia części Orawy z odrodzonym państwem polskim – prosimy o kontakt. Czekamy również na wspomnienia krewnych odznaczonych osób. Uzupełnione materiały posłużą do wydania pełnego opracowania o mieszkańcach Orawy, uhonorowanych Krzyżami i Medalami Niepodległości.