Majątek Wielka Orawa

Dziejowe zrządzenie sprawiło, że nie tylko u podnóży Babiej Góry, ale i na karpackich Kresach Wschodnich odnaleźć można “orawskie” wioski. Skąd jednak Orawa wyrosła na daleko dalej na północ, na białoruskich równinach?

Podobieństwo nazw wsi Orawa i Orawczyk we wschodnich Karpatach (dawne województwo stanisławowskie, obecnie na terenie Ukrainy) i regionu na pograniczu polsko-węgierskim wynika ze spuścizny po wędrówkach pasterskiego ludu Wołochów. Tam są oni etnicznymi przodkami współczesnej ludności – tu bardziej spadkodawcami paru językowych zabytków, elementów folkloru, a dawniej przede wszystkim prawnej formy organizacji wsi lokowanych pod Babią Górą.

ZOBACZ TAKŻE: Orawa na Kresach Wschodnich

Idąc śladem odkrywania Kresów Wschodnich natrafiliśmy na kolejne miejsce “związane z Orawą” – tym razem na ziemiach dzisiejszej Białorusi. Trudno ustalić w jaki sposób na dalekich rubieżach polsko-litewskiej Rzeczypospolitej wyrosły miejscowości o nazwie Orawa i Orawka. Obie znajdowały się w rejonie gminy Kruchłe, oddalonej o kilkadziesiąt kilometrów od Mohylewa.

Po I rozbiorze, ziemie te nigdy już do Rzeczypospolitej nie wróciły, jednak jeszcze w kolejnych dwóch stuleciach żyli tam polscy ziemianie.

W 1744 r. wsie/folwarki (?) Orawa i Orawka należały do parafii w Tołoczynie, dekanatu orszańskiego w Diecezji Wileńskiej (radzima.org). W nielicznych źródłach spotykamy obok siebie stosowanie nazewnictwa Wielka Orawa i Mała Orawa (wzięte ze Słownika Geog. Król. Pol.) lub określeń Orawa i Orawka – można przypuszczać, że opisują odpowiednio te same miejscowości. Z obiema wioskami w XVIII wieku swoje życie związali Boguszewscy. Wchodziły one w skład większych posiadłości ziemiańskiej rodziny.

W pamiętniku Józefa Paweła Boguszewskiego (1774-1847) znajdujemy informację o tym, że Roku 1841 (…) 7 dnia Syn nasz Władysław w wieku lat 23 ożenił się Teklą Głuską wieku lat 20 w Orawie.

Wiemy też, że wnuk w.w. Władysława: Mieczysław Boguszewski (1881-1958) zarządzał majątkiem Wielka Orawa do 1917 r. W jego skład wchodziły wchodziły folwarki: Orawa, Orawka, Olszewszczyzna, Tryputnia.

Jak czytamy w wydanym u końca XIX wieku, Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego w majątku produkowano gorzałkę. Do jej wyrobu zatrudniano 7 osób, które pracowały przez 169 dni w roku. W ciągu każdego dnia przetwarzano 21 pudów mąki i 131 pudów kartofli. Biorąc pod uwagę że jeden pud według rosyjskiej miary stanowił 16,5 kilograma, to wykorzystywano blisko 350 kg mąki i ponad pół tony ziemniaków  dziennie!

Podobnie jak trudno odnaleźć jakiekolwiek informacje o powstaniu Wielkiej Orawy, tak też próżno szukać jej śladów na współczesnej mapie Białorusi.

Ciekawe materiały graficzne dotyczące Wielkiej Orawy znajdziemy na stronie serwisu Boguszewski.pl

 

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *