Ks. Ferdynand Machay (starszy)

KS. FERDYNAND MACHAY
ur. 4 maja 1889 r. w Jabłonce
syn Andrzeja i Marii Zwolińskiej
zam. Kraków, Mały Rynek 7
zawód: proboszcz, publicysta, społecznik
Zm. 31 lipca 1967 r.
Inne odznaczenia: Krzyż Kawalerski “Polonia Restituta”

Odznaczony Krzyżem Niepodległości z Mieczami w 1937 r.

Dokładny życiorys i przebieg pracy ideowo niepodległościowej jest opisany w pamiętniku: “Moja droga do Polski”, który mam zaszczyt załączyć.
/-/ X. D. Ferdynand Machay

Wraz z przesyłanym pamiętnikiem informował komitet odznaczeniowy o nadesłaniu “w ciągu tygodnia” listy nazwisk i adresów działaczy z Orawy i Spisza, których należałoby uhonorować

Główny terenowy działacz Spiża-Orawy, który długoletnią pracą doprowadził do obudzenia polskości, poczem jako kierownik plebiscytu oddał części tej ziemi Polsce. Obok śp. dra Jana Bednarskiego z Nowego Targu – położył główne zasługi nad odzyskaniem tych ziem dla Polski. Zasłużył w zupełności na Krzyż Niepodległości.

 

W roku 1910 tworzy pierwszą komórkę organizacyjną pracy polskiej na Orawie. W r. 1911 wydaje broszurę “Co my za jedni?”. W listopadzie 1918 za jego inicjatywą wyrzucają żandarmów i urzędników madziarskich, powstaje Rada Narodowa w Jabłonce i ogłasza przyłączenie do Polski Orawy i Spisza. W marcu 1919 delegat na Konferencję Pokojową. W czasie plebiscytu agituje. Wódz terenowy. Główny sprawca przyłączenia Spisza i Orawy do Polski.
/-/ Wojew. Śl. Michał Grażyński, /-/ Walery Goetel

 

 Po odwrocie wojsk polskich z Orawy i Spisza, dnia 13-go stycznia 1919 opuścił Orawę, by w myśl uchwały Rady Narodowej rozpocząć pracę agitacyjną i uświadamiającą w Polsce. W marcu 1919 zorganizował wyjazd delegacji gazdów Borowego i Halczyna do Paryża i tam wystarał się o audiencję u Wilsona, który gazdom przyrzekł pomyślne rozpatrzenie ich żądań. Po rozpisaniu plebiscytu na Orawie i Spiszu był kierownikiem polskiej pracy propagandowej na Orawie. Po przyłączeniu o Polski pracuje czynnie nad podniesieniem ludu Orawy i Spisza pod względem kulturalnym i gospodarczym (W Towarzystwie Kresów Południowych, w Związku Obrony Kresów Południowych i Zachodnich, w TSL, w Związku Podhalan i Związku Spisko-Orawskim).
      Prowadzi dalszą pracę nad uświadomieniem Polaków Orawy i Spisza w CSR.
      /-/ D.K. Polakiewicz

 

 

_________________

Jeżeli posiadasz dodatkowe informacje nt. w.w. osoby lub innych zasłużonych dla odzyskania przez Polskę niepodległości i zjednoczenia części Orawy z odrodzonym państwem polskim – prosimy o kontakt. Czekamy również na wspomnienia krewnych odznaczonych osób. Uzupełnione materiały posłużą do wydania pełnego opracowania o mieszkańcach Orawy, uhonorowanych Krzyżami i Medalami Niepodległości.

Materiał archiwalny z zasobu Centralnego Archiwum Wojskowego opracował Łukasz Wiater

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *