Dzień Spisko-Orawski w Jabłonce

Świętowanie 100-lecia działalności Związku Podhalan doczekało się swojej orawskiej odsłony. Działacze podhalańscy zjechali do Jabłonki, by wspólnie wspominać swoich poprzedników i liderów góralskich zrzeszeń, których działalność rozpoczęła się w niepodległej Polsce.

Obchód Dnia Spisko-Orawskiego rozpoczęto od złożenia kwiatów na grobie księży Eugeniusza i Antoniego Sikorów na cmentarzu parafialnym w Jabłonce. W ten sposób zwrócono uwagę na szczególne zasługi braci kapłanów, których działalności zawdzięczać możemy rozszerzenie granic odrodzonej Polski na Orawę i Spisz. Obaj zaangażowani byli w ruch budzenia polskiego ducha górali już przed pierwszą wojną światową, potem prowadzili ich do Polski, a po osiągnięciu tego celu pracowali nad poprawą warunków życia swoich wiernych oraz nad najskuteczniejszymi metodami zachowania dziedzictwa kulturowego rodzinnej ziemi.

 

KS. ANTONI SIKORA
ur. 11 kwietnia 1893 r. w Jabłonce
syn Antoniego i Cecylii Jabłońskiej
zam. Jurgów
zm. 14 marca 1956
Posiadał Srebrny Krzyż Zasługi

Odznaczony Medalem Niepodległości w 1937 r.

W r. 1913 wybrany prezesem polskiej organizacji studenckiej. Podczas najazdu czeskiego i plebiscytu śmiały bojownik polskości słowem i piórem.

Ks. Antoni Sikora w bazie Orawskich Bojowników Niepodległości

KS. EUGENIUSZ SIKORA
ur. 29 grudnia 1883 r. w Jabłonce
zam. Piekielnik
zm. 27 lipca 1936
Posiadał Srebrny Krzyż Zasługi

Odznaczony pośmiertnie Medalem Niepodległości w 1937 r.

Przed wojną światową pracował nad podniesieniem Polskości na Orawie, a w l. 1919-1920 w Radzie Narodowej na Orawie podczas plebiscytu za przyłączeniem Spisza i Orawy do Polski. Pracownik polski od 1911 r. W czasie najazdu czeskiego w listopadzie 1918 przez Czechów więziony w Bratysławie, skąd zbiegł. Podczas plebiscytu niezmordowany bojownik.

Ks. Eugeniusz Sikora w bazie Orawskich Bojowników Niepodległości

 

Kwiaty i znicze pojawiły się także na grobach ks. Marcina Jabłońskiego w Orawce, ks. Józefa Buronia w Lipnicy Małej i Piotra Borowego w Lipnicy Wielkiej, a szereg innych zasłużonych postaci przywoływano w okolicznościowych wystąpieniach.

Na uroczystej mszy św. pod przewodnictwem podhalańskiego kapelana, ks. Władysława Zązela w miejscowym kościele zameldowały się poczty sztandarowe związkowych oddziałów z Orawy, Spisza, Podhala, Sądecczyzny i Żywiecczyzny.

Organizatorzy, Zarząd Główny Związku Podhalan oraz jego odziały w Jabłonce i Łapszach Niżnych wraz z Gminą Jabłonka zaprosili przybyłych gości na posiady w budynku Orawskiej Szkoły Muzycznej.

Prof. Tadeusz M. Trajdos przedstawił szereg międzywojennych organizacji ogniskujących działalność kulturalną i patriotyczną na Orawie i Spiszu. Wśród nich szczególną rolę odegrał Związek Spisko-Orawski i Związek Górali Spisza i Orawy. Oba inicjowane przez ks. Antoniego Sikorę pozostawały organizacjami oddzielnymi od Związku Podhalan, prowadząc jednak „braterską” działalność.

Julian Kowalczyk ze Spisza przedstawił komunikat nt. działalności spiskiego oddziału Związku Podhalan i jego współpracy ze Związkiem Polskiego Spisza. Natomiast ze strony orawskiej Julian Stopka przypomniał historię oddziału Związku Podhalan w Zubrzycy Górnej istniejącego między latami 60. a 90. oraz naświetlił aktywność obecnych oddziałów w Jabłonce, Lipnicy Wielkiej, Podszklu, Piekielniku i Orawce.

Na zakończenie wyświetlono film dokumentalny Dariusza Walusiaka „Prawo do Polski – niezapisana historia walki o polskość Spisza i Orawy” (2018).

Intencją organizatorów było nawiązanie do swoistej marki „Dni Spisko-Orawskich”, poprzez które przed I wojną światową i w okresie międzywojennym promowano sprawy ważne dla obu tych ziem, czemu i tym razem służyć miało odnowienie i umocnienie kontaktów między uczestnikami spotkania.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *