Co świętuje Orawa? Wyjaśnienie jest łatwo dostępne

O orawskiej drodze do Polski można i trzeba opowiadać na różne sposoby. Obok upamiętnień i nowoczesnych form przekazu, ważną rolę odgrywa odkrywanie świadectw historii przekazywanych na łamach książek, do których coraz chętniej sięgają zainteresowani przeszłością czytelnicy.

– Jubileuszowe świętowanie rocznic najważniejszych wydarzeń sprzed stu lat nie jest tylko wspomnieniem przeszłości, lecz przesłaniem dla nas współczesnych Polaków i przyszłych pokoleń. Dlatego Gmina Jabłonka nie poprzestała jedynie na organizacji uroczystości, lecz połączyła je z działaniami naukowymi i edukacyjnymi, w trosce o to by prawda o walce o polskość Orawy przekazywana była z pokolenia na pokolenie – zaznaczono w podsumowaniu obchodów 100-lecia przyłączenia części Orawy do Polski, które w gminie Jabłonka odbywały się 16 i 17 lipca 2020 r.

Na ten aspekt w okolicznościowym liście do mieszkańców Orawy uwagę zwrócił również Prezydent RP Andrzej Duda.

– Uważam za szczególnie cenne, że obecne uroczystości łączą Państwo z działaniami naukowymi i edukacyjnymi. Jest to niezwykle ważne, aby prawda o walce o polskość Orawy oraz pamięć o jej uczestnikach trwały, przekazywane z pokolenia na pokolenie. Młodzi mieszkańcy tego regionu, spoglądając wstecz na historię ojczystą, mogą odwoływać się do dziedzictwa przodków i ich chwalebnych czynów z czasów wybijania się Rzeczypospolitej na niepodległość i scalania ziem polskich – podkreślił Prezydent.

Świętowaniu w Jabłonce towarzyszyła promocja przygotowanych na tę okoliczność wydawnictw książkowych:

  • Jerzy M. Roszkowski, Działania na rzecz przyłączenia Orawy do II Rzeczypospolitej 1918-1920. Zasłużeni w tym czynie, Kraków 2020
  • Łukasz Wiater, „My tu Polocy”. Niezwykłe życiorysy orawskich Bojowników Niepodległości, Jabłonka 2020
Fot. Ł. Sowiński/UG Jabłonka
Fot. Ł. Sowiński/UG Jabłonka

Autor monumentalnej rozprawy „Zapomniane Kresy”. Spisz, Orawa, Czadeckie w świadomości i działaniach Polaków. 1895-1925, tym razem skierował do orawskich czytelników skrócone kompendium wiedzy na temat wydarzeń rozgrywających się na Orawie i jej dotyczących w latach 1918-1920 – począwszy od powołania w Jabłonce polskiej Rady Narodowej, poprzez wojskowe i dyplomatyczne zmagania o przebieg granicy, po odwołanie zaplanowanego plebiscytu i  przyłączenie do Polski części Orawy. Tak sformułowaną narrację wieńczy przedstawieniem postaci czołowych działaczy narodowych i niepodległościowych.

Fot. Ł. Sowiński/UG Jabłonka
Fot. Ł. Sowiński/UG Jabłonka

Sylwetkom orawskich Bojowników Niepodległości poświęcone zostało osobne wydawnictwo. Czytelnik znajdzie w nim opisy pracy i życiorysy ponad setki mieszkańców Orawy odznaczonych Krzyżami i Medalami Niepodległości. W wielu wypadkach tylko dzięki temu odznaczeniu dziś możemy poznać ich nazwiska. W ten sposób ich działalność została przez II Rzeczpospolitą uznana za kontynuację i taką samą przysługę dla restytucji państwa, jak ogół dążeń niepodległościowych Polaków z innych ziem wyzwolonych przed stuleciem spod władzy zaborców. Podstawę książki stanowią autorskie odkrycia dokonane przez autora w Centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie.

Druk publikacji nakładem gminy Jabłonka, został zrealizowany przez Orawską Biblioteką Publiczną.

Osobną inicjatywą towarzyszącą obchodom w Jabłonce była konferencja naukowa z udziałem Prof. dr. hab. Tadeusza Trajdosa, dr. hab. Antoniego Wontorczyka, dr. hab. Jerzego M. Roszkowskiego, mgr Małgorzaty Liśkiewicz, mgr Anieli Stopki, mgr Juliana Kowalczyka oraz mgr Łukasza Wiatera. Prelegenci przybliżyli ważne wydarzenia z historii Orawy lat 1918-1920 oraz ich wpływ na losy regionu. Ukazane zostały również sylwetki mieszkańców Orawy, dążących do zjednoczenia rodzinnej ziemi z niepodległą Polską.

Uczestnicy jabłonczańskich uroczystości mogli również zapoznać się z okolicznościową wystawą i zobaczyć film pt. Prawo do Polski, w reżyserii Dariusz Walusiaka. Obraz ukazuje niepodległościowe dążenia mieszkańców Orawy i Spisza.

ZOBACZ RÓWNIEŻ:  Pokłon Orawie Andrzeja Dziubka

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *